26. nov., 2020

Li cadrant soulàri pèr Gibert

D’annado e d’annado de tèms, sian ana pèr li vacanço, dins lou cantoun de Valouise dins lis Àutis-Aup.
Sian esta atira pèr li cadrant soulàri que soun noumbrous dins li vilajoun de la countrado de Briançoun.
Chasco annado foutougrafiavian aquésti d’aqui qu’avian descurbi de vilajoun en vilajoun.
Dins lis Àutis-Aup, se recenso mai de 400 cadrant.
Li cadrant soun esta en grand aflat despièi l’epoco de la Reneissènço en jusqu’à la debuto dóu siècle dès-e-nouven. Si bastisoun eisigissien de couneissènço teinico especialo.
Se plaçavon sus la façado dis oustau, di glèiso, d’ùni represènton uno vertadiero obro d’art : pinta o cisela sus la pèiro, si toco soun de cerca à saupre l’ouro e tambèn d’apoulidi li bastisso.
Lis image di cadrant soun forço divers: moutiéu vegetau, bestiàri, uman , image pïous …
Li moutet carrejon souvènti-fes un message, uno massimo pagano o crestiano, abourdon toúti li sujèt.
L’ouro legido sus li cadrant es l’ouro soulàri loucalo, aquelo qu’a regla la vido de gènt en jusqu’à la fin dóu siècle dès- e-nouven.
La feblesso dóu cadrant soulàri es sa fragileta pèr l’encauso de soun espausado i rai UV, à la plueio, la grelo, la nèu. Aquéli que soun pas esta restaura se podon plus legi.
De mai en mai, li municipalita, lou pargue regiounau li fan restaura. Se vèi naisse, vuei, de cadrant nouvèu que soun pinta emé de proudu forço resistènt.
Se pòu desenant envisaja uno vido longo pèr aquéli tant bèus óujèt que devènon de liame entre generacioun.
L’ouro dóu soulèu es uno valour universalo que traverso tóuti li tèms.


Gibert